Báo cáo khảo sát 3.032 người từ ba thành phố lớn của Việt Nam: Hà Nội (đại diện cho miền Bắc), Đà Nẵng (miền Trung) và Tp. Hồ Chí Minh (miền Nam). Những người tham gia được lựa chọn ngẫu nhiên và được phỏng vấn qua điện thoại về động cơ sử dụng mật gấu và đánh giá tác động của yếu tố địa lý đối với thái độ và hành vi sử dụng mật gấu.

Kết quả của báo cáo cho thấy:

·        Mật gấu được coi là thần dược, chữa được bách bệnh, từ sưng tấy, bầm tím, bệnh về đường tiêu hóa thậm chí đến cả bệnh ung thư. Mật gấu chủ yếu được sử dụng để chữa một bệnh cụ thể (73%). Ngoài ra, mật gấu còn được dùng để bồi bổ sức khỏe (24%) và giải trí (14%).

·        Hà Nội có tỷ lệ sử dụng mật gấu cao hơn nhiều so với Đà Nẵng và TP Hồ Chí Minh. Hà Nội có tới 35% số người được hỏi đã sử dụng mật gấu, trong khi con số ở TP Hồ Chí Minh chỉ là 16% và Đà Nẵng là 15%.

·        Tỷ lệ nam giới sử dụng mật gấu cao hơn nữ giới. Gần 1/3 số nam giới được hỏi (29%) nói rằng đã sử dụng mật gấu trong khi đó chỉ có 17% nữ giới nói rằng đã sử dụng mật gấu.

·        Người có trình độ học vấn cao (trung cấp trở lên) có xu hướng sử dụng mật gấu nhiều hơn người có trình độ học vấn thấp (trung học trở xuống). Sử dụng mật gấu cũng đồng thời tăng theo độ tuổi.

Việt Nam là nơi phân bố của hai loài gấu: Gấu ngựa (Ursus thibetanus) và gấu chó (Helarctos malayanus). Cả hai loài này hiện đang bị đe dọa nghiêm trọng do nạn săn bắt, buôn bán trái phép phục vụ nhu cầu khai thác mật để làm thuốc. Gấu thường bị săn bắt trong tự nhiên khi còn là gấu con để đem bán cho các trang trại nuôi nhốt khai thác lấy mật. Hiện Việt Nam có khoảng 3.500 cá thể gấu nuôi nhốt, chủ yếu đều có nguồn gốc từ tự nhiên.

“Các loài gấu của Việt Nam đang đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng,” Bà Vũ Thị Quyên, Giám đốc sáng lập và tác giả của báo cáo cho biết, “Chúng ta cần có những biện pháp cấp bách và mạnh mẽ để chấm dứt tình trạng nuôi nhốt và buôn bán gấu trái phép tại Việt Nam.”

Dựa trên kết quả thu thập được từ chương trình khảo sát này, ENV đã khuyến nghị một số giải pháp sau:

.       Thực hiện một chiến dịch nâng cao nhận thức lâu dài nhằm thay đổi niềm tin về sự kỳ diệu của mật gấu, đồng thời khuyến khích người dân sử dụng các giải pháp thay thế mật gấu (cả thảo dược lẫn tây y).

·       Cải thiện các văn bản luật và chính sách liên quan cũng như tăng cường thực thi pháp luật để từng bước chấm dứt nạn nuôi nhốt gấu và việc sử dụng mật gấu. Các cơ quan chức năng cũng cần phải thường xuyên kiểm tra các trại gấu để đảm bảo không có gấu mới nhập vào các trang trại này. Tất cả các cá thể gấu bất hợp pháp và không đăng ký cần được tịch thu, chủ sở hữu phải bị xử phạt thích đáng.

·       Cần thực hiện các nghiên cứu đánh giá về tầm quan trọng của các quần thể gấu trong tự nhiên từ đó đề ra các nỗ lực hồi phục và bảo tồn thích hợp. Ngoài ra cần phải nghiên cứu đánh giá về tình trạng nuôi nhốt gấu và các loài động vật hoang dã có nguy cơ tuyệt chủng khác và sự ảnh hưởng của nó đến việc bảo tồn loài trong tự nhiên.

Những kết quả của cuộc khảo sát này sẽ hỗ trợ các cơ quan chức năng và các tổ chức bảo tồn trong việc đưa ra các giải pháp hiệu quả hơn hướng tới việc ngăn chặn tình trạng buôn bán và tiêu thụ mật gấu tại Việt Nam cũng như tăng cường bảo vệ những cá thể gấu có thể là cuối cùng trong tự nhiên ở nước ta.

“Chúng ta phải đưa ra một lựa chọn khó khăn,” bà Quyên kết luận, “Việt Nam không thể có cả hai, gấu và mật gấu!”

Những kết quả của nghiên cứu được đề cập trong báo cáo “Phân tích Thái độ và Hành vi đối với việc sử dụng mật gấu ở Việt Nam” (Tiếng Việt và Tiếng Anh).