Nhưng hậu trường của nó đầy những vụ việc tế nhị.

Thảm sát cá heo tại Nhật Bản

Ngay trước khi cuộc họp khai màn vào ngày 21-6, báo Sunday Times của Anh đã tung ra bài phóng sự điều tra gây sốc, trong đó cho thấy phía Nhật đã tìm cách mua chuộc lá phiếu của một số quốc gia nhỏ bằng tiền và cả gái mại dâm.

Tờ báo cho biết có các quan chức của sáu quốc gia đã bị mua chuộc và họ có bằng chứng ghi hình rõ ràng. Dẫu cả phía Nhật và các quốc gia bị nêu tên đã phản ứng ngay sau đó, nhưng câu chuyện của phóng viên tờ Sunday Times đã được nhiều cơ quan ngôn luận quốc tế phản ánh lại.

Một thành viên phái đoàn Nhật tại Morocco đi ngang qua nhóm biểu tình phản đối cái gọi là “đánh bắt cá voi để nghiên cứu khoa học của Nhật” - Ảnh: AFP

Tờ Sunday Times của London đã bí mật quay phim các quan chức nói chuyện với các phóng viên đóng vai đại diện của một tỉ phú Thụy Sĩ muốn có được những lá phiếu chống săn cá voi tại cuộc họp của IWC.

Cả sáu quan chức bị tiếp cận chỉ ra rằng nếu tỉ phú Thụy Sĩ muốn họ gật đầu thì phải có quà cáp nhiều hơn những gì phía Nhật đã gửi cho họ. Vị đại biểu hàng đầu của Tanzania được trích dẫn nói rằng ông ta đồng ý với chuyến đi sang Nhật, nơi ông được cho mátxa miễn phí trong phòng khách sạn, nhưng ông ta đã “từ chối”.

Nhưng phía Nhật đã khẳng định mình không làm gì sai và nói rằng cáo buộc về mua phiếu chỉ nhằm làm “mất giá” vị trí của Nhật Bản tại IWC. “Đây là chính sách quốc gia để hỗ trợ nước đang phát triển” - ông Hideki Moronuki, thuộc Bộ Nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản Nhật, khẳng định.

Sự thật là Chính phủ Nhật đã cho hỗ trợ xây dựng ngành thủy sản, cầu cảng, trường học và đóng góp cho ngân sách phát triển của hơn 20 quốc gia thống nhất bỏ phiếu cho các lợi ích của Nhật tại IWC.

Trong bài báo của Sunday Times, người ta được biết hóa đơn khách sạn trị giá 6.000 USD của vị chủ tịch đương nhiệm hội nghị IWC đang diễn ra tại Morocco là ông Anthony Liverpool đã được trả trước bằng thẻ tín dụng.

Truy thêm thì đó là nguồn tiền xuất phát từ Công ty Du lịch và lữ hành Nhật có trụ sở tại Houston, bang Texas (Mỹ). Ông Liverpool là đại sứ của đảo quốc Antigua & Barbuda tại Nhật.

Khi được hỏi về chuyện chấp nhận tiền từ Nhật, ông Liverpool đã trả lời tỉnh queo: “Tôi có nhận đấy, nhưng chuyện đó có gì ghê gớm lắm đâu”.

Bà Leslie Busby, hồi còn làm việc cho Quỹ Thiên niên kỷ thứ ba có trụ sở tại Ý, từng biên soạn một báo cáo dài 95 trang năm 2007 về “chiến dịch củng cố phiếu bầu” của Nhật.

Bà cho biết 28 quốc gia (trong đó có những nước như Mali chẳng có biển đảo gì) đã được đưa vào IWC là kết quả nỗ lực của Nhật nhằm đạt được mức 50-50 giữa nhóm quốc gia ủng hộ và chống săn bắt cá voi.

Bà Busby khẳng định những quốc gia nhận viện trợ của Nhật thường xuyên bỏ phiếu có lợi cho Nhật. “Nó làm cho tất cả vô nghĩa. Không có điểm để tranh luận các vấn đề bởi vì các vị trí được định trước” - bà nói trong một cuộc phỏng vấn.

Trong báo cáo của mình, bà Busby còn trưng cả một bức thư viết năm 2002 từ viên tổng kiểm toán của Grenada hỏi vị cựu bộ trưởng nông nghiệp về phần quỹ còn thiếu mà Nhật lẽ ra phải trả trong năm 1998 và 1999. Thư yêu cầu ông cựu bộ trưởng giúp cung cấp thêm “thông tin về đóng góp của Nhật cho Chính phủ Grenada về chuyện IWC theo thời gian quy định.”

Ông Mamadou Diallo - một nhà nghiên cứu của chính phủ Senegal, hiện đang làm việc cho Quỹ Bảo vệ động vật hoang dã (WWF) - tiết lộ: “Nhật đang làm rất nhiều điều ở Tây Phi. Đổi lại Nhật sẽ yêu cầu các nước này hỗ trợ họ trong các cuộc họp ở IWC. Đó là một giao dịch, mua bán kiểu bánh ít đi bánh quy lại”.

Theo Tuổi trẻ