Sinh vật này được đặt tên là Durrell's vontsira (Salanoia durrelli) để vinh danh nhà bảo tồn – ký giả Gerald Durrell, người đã chụp được bức hình đầu tiên về loài này vào năm 2004, khi bắt gặp một cá thể đang bơi trong hồ Alaotra. Các cuộc điều tra tiếp theo được tiến hành bởi các nhà khoa học thuộc Quỹ Bảo tồn Động vật hoang dã Durrell, Bảo tàng Lịch sử tự nhiên-London, tổ chức Di sản thiên nhiên-Jersey và Tổ chức bảo tồn quốc tế đã xác định loài động vật có bề ngoài gần giống cầy mongoose này là một loài hoàn toàn mới.

Ông Fidimalala Bruno Ralainasolo, một nhà sinh học bảo tồn làm việc cho quỹ Quỹ Bảo tồn Động vật hoang dã Durrell, người đã đầu tiên bắt được một con Durrell's vontsira cho biết: “Chúng tôi biết có loài động vật ăn thịt sống ở vùng đầm lầy trong khu vực hồ Alaotra nhưng lại nghĩ rằng chúng thuộc loài Vontsira đuôi nâu, thường được tìm thấy ở rừng mưa phía đông. Tuy nhiên những đặc điểm khác biệt về hộp sọ, răng và móng đã chỉ ra loài động vật này là một loài hoàn toàn mới có cấu trúc cơ thể thích nghi với môi trường sống dưới nước”.

“Phát hiện này thực sự rất thú vị. Tuy nhiên, tương lai của loài động vật mới này rất bấp bênh”

Durrell’s vontsira (Salanoia durrelli) – loài động vật có vú ăn thịt mới nhất được phát hiện trong 24 năm trở lại đây. Chúng được phát hiện trên Đảo Magagascar bởi nhóm các nhà khoa học thuộc Quỹ Bảo tồn Động vật hoang dã Durrell, Bảo tàng Lịch sử tự nhiên-London, tổ chức Di sản thiên nhiên và Tổ chức bảo tồn quốc tế.

Alaotra là hồ lớn nhất và bị đe dọa nhiều nhất trong số các hồ ở Madagascar. Ô nhiễm từ thuốc trừ sâu và phân bón, đốt rừng làm nông nghiệp, bị đe dọa từ các loài cá và thực vật xâm lấn đã mang lại những hậu quả rất xấu đối với hệ sinh thái vùng hồ Alaotra.

Alaotra, hồ lớn nhất của Madagascar, vựa lúa của quốc gia, nơi cung cấp lương thực cho phần lớn dân số trên đảo. Trong quá khứ, vùng hồ rộng lớn này từng được bao quanh bởi rừng mưa nhiệt đới. Hiện tại, các cánh rừng đã biến mất và thay vào đó là những đồi trọc với như rãnh xói mòn sâu. Độ sâu tối đa của hồ chỉ còn lại 60cm trong mùa khô và khi trời mưa, không có cây che phủ, hàng tấn bùn đất đỏ quạch chảy thằng xuống lòng hồ. Khu vực này hiện đã không thể cung cấp đủ lương thực cho dân số ngày càng tăng cao.

Môi trường sống biến mất và sự xuất hiện của các loài thực vật xâm lấn cũng đã đẩy ít nhất một loài vật nổi tiếng khác tới sự tuyệt chủng: Chim cộc trắng Alaotra (Tachybaptus rufolavatus), lần cuối cùng người ta trông thấy loài chim này là vào năm 1985.

Các nhà khoa học cảnh báo rằng nếu không kịp thời hành động số phận tương tự cũng có thể xảy ra với loài Durrell's vontsira và vượn cáo Alaotra (Hapalemur alaotrensis) sống trong các thảm lau sậy ven hồ.

“Đây có lẽ là loài động vật ăn thịt nhỏ nhất trên thế giới và cũng là một trong những loài bị đe dọa nhiều nhất.” Ông Frank Hawkis thành viên của tổ chức Bảo tồn quốc tế phát biểu. “Vùng đầm lầy quanh hồ Alaotra đã phải chịu rất nhiều sức ép, cần có những biện pháp khẩn cấp để bảo vệ loài vật này khỏi sự tuyệt chúng”.

Quỳnh Anh dịch