4 người chết, 6 người mất tích và 113 người bị thương khi khoảng một triệu mét khối bùn đỏ quét qua 7 ngôi làng vào lúc 12h25’ ngày Thứ hai 04/10 sau khi đập ngăn bị vỡ. Dòng bùn đất có tính ăn mòn cao này chứa phóng xạ nhẹ và nhiều kim loại nặng độc hại như chì, thạch tín, cadimi, crom … hiện đã bao phủ diện tích gần 40 kilomet vuông.

Mức báo động ba đã được đưa ra trên sông Marcal, nơi mà, theo các chuyên gia ,quần thể cá ở thượng nguồn đã hoàn toàn bị hủy diệt. Thiệt hại đối với các loài động vật bản địa cho thấy giới tự nhiên cũng có thể chịu ảnh hưởng tương tự.

Mòng biển đầu đen trên sông Danube © Daniel Lopez Velasco

Nồng độ pH của bùn đỏ lên tới 13 và người ta đang nỗ lực đổ axit vào sông Marcal để trung hòa dòng kiềm trước khi khi chúng chảy vào sông Raba và sông Danube. Cho tới sáng nay, bùn từ hồ chứa vẫn tiếp tục chảy ra, bao phủ toàn bộ khu vực Kolontár, Devecser và Somlóvásárhely. Khoảng 500- 600 thùng thu gom đã được chuyển tới khu vực này để thu gom các vật liệu phóng xạ nhẹ.

“Đây là một sự cố chưa từng có tiền lệ, ảnh hưởng trầm trọng tới hệ sinh thái, các vùng đất ngập nước cũng như phần lớn nước bề mặt của khu vực, đồng thời nó cũng chỉ ra sự mong manh trong hệ thống đập nước sinh hoạt” Gabor Figeczky, đại diện điều hành của WWF - Hungary cho hay.

Theo Tiến sỹ Zoltan Illes, Thư ký hiệp hội bảo vệ môi trường Hungary, quốc gia này mới chỉ bắt đầu quá trình khắc phục hậu quả. Trước tiên, họ phải thu gom bùn thải và trung hòa chúng để giảm bớt thiệt hại trước khi chúng hòa vào sông Danube trong vòng 5 ngày tới.

Đối với các cộng đồng xung quanh sông Danube, thảm họa này gợi nhớ tới cơn ác mộng năm xảy ra tại Baia Mare, Romania vào 01/2000, khi cyanua tràn ra từ nhà máy chế biến vàng Aurul. Sau khi bức tường bao bị vỡ, cơn lũ cyanua và kim loại nặng đã nhanh chóng hòa vào một nhánh sông, chảy qua Romania, Hungary, Serbia, Bulgaria; giết chết cá và các loài động vật hoang dã, đồng thời làm nhiễm độc nguồn nước.

“Tôi mong rằng sự cố ở Kolontar sẽ không để lại quá nhiều hậu quả như những gì đã diễn ra sau vụ Baia Mare”, ông Andreas Beckmann, người điều hành chương trình WWF Danube - Carpathian phát biểu.

“Từ những thông tin mà tôi nhận được, thông thường loại bùn thải đó không thể trở thành mối đe dọa trực tiếp đối với sông Danube, không may, chúng ta đang ở giữa mùa mưa và trời đang mưa rất to tại Hungry. Điều đó có nghĩa là bùn thải sẽ lan nhanh và rộng hơn, rất khó tránh khỏi một phần trong số đó sẽ thoát ra sông Danube.

“Rất khó để đánh giá ảnh hưởng của thảm họa này tới môi trường trường. Kim loại nặng tồn tại rất lâu dài, chúng không dễ dàng biến mất chỉ sau một đêm”.

“Đây cũng là một cơ hội để nhắc chúng ta nhớ rằng, vẫn còn những hồ chứa như vậy – một số đang được sử dụng, một số bị bỏ hoang – thường thấy xung quanh dòng Danube. Chúng có thể chứa kim loại nặng, các nguyên tố phóng xạ, nhưng không có hồ chứa nào là an toàn, thảm họa hiện tại đã cho chúng ta thấy rõ điều đó”.

Hungary hiện còn hai nhà máy tinh luyện khác với khối lượng bùn đỏ độc hại ước tính khoảng 50 triệu mét khối nằm ở những khu vực rất nhạy cảm, gần sông (như nhà máy ở Almasfuzito nằm bên bờ sông Danube), ngoài ra còn có các hồ chứa nước ở vùng núi đá vôi đang đe dọa các loài động vật hoang dã, các vùng đất ngập nước cũng như nước sinh hoạt.

(Nguồn WWF)
Quỳnh Anh dịch