Cơ quan quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA) sẽ dựa trên đánh của ban tư vấn để đưa ra quyết định có cấp phép cho cá hồi biến đổi gene hay không. Thời điểm phán quyết vẫn chưa được ấn định.

Quan ngại gây dị ứng

Một số thành viên thuộc ban tư vấn bày tỏ lo ngại,  chưa đủ dữ liệu để trả lời câu hỏi liệu cá cá hồi biến đổi gene do Công ty Aqua Bounty Technologies tạo ra có chứa chất gây dị ứng hay những nguy cơ khác hay không vì mẫu thử nghiệm quá nhỏ và chưa thể biết nguy cơ gì sẽ xảy ra trong tương lai. “Còn rất nhiều câu hỏi chưa được trả lời bởi những dữ liệu được đưa ra”, GS James Mckean tại Trường ĐH Bang Iowa, thành viên ban đánh giá, nói.

Trái lại, một số thành viên khác trong ban kiểm tra cho rằng không có sự khác biệt nào giữa cá hồi biến đổi gene và cá hồi tự nhiên. “Tôi không thấy sợ khi ăn loài cá này”, GS Gary Thorgaard, nhà nghiên cứu cá ở Trường ĐH Bang Washington, nói.

Aqua Bounty khẳng định cá hồi biến đổi gene bình thường như cá hồi Đại Tây dương và gây ra rất ít nguy cơ đối với môi trường hoặc người tiêu dùng. Cá hồi biến đổi gene được cấy hormone tăng trưởng từ cá hồi Chinook, nên có khả năng tiết ra hormone tăng trưởng liên tục trong cả năm trong khi cá hồi thông thường chỉ có thể sản sinh hormone tăng trưởng vào một số thời điểm.

Nếu được FDA cấp phép, cá hồi của Aqua Bounty sẽ là loài động vật đầu tiên được dùng làm thức ăn cho người ở Mỹ. FDA từng cho phép dùng một số loài động vật biến đổi gene để sản xuất thuốc chữa bệnh. Sản phẩm của một số loài cây trồng biến đổi gene như ngô, đậu nành đã được bán ra thị trường nhiều năm nay. “Chúng tôi đặc biệt lo ngại vì loại cá hồi này có thể tiềm ẩn nguy cơ dị ứng, thậm chí gây tử vong cho những người nhạy cảm. Cá bình thường đã chứa chất gây dị ứng, nên loại cá này có thể còn gây dị ứng khủng khiếp hơn”, Hiệp hội người tiêu dùng nói.

Aqua Bounty nói rằng họ chỉ nuôi cá cái không có khả sinh sản, chỉ có một số ít có khả năng để gây giống, và chỉ được nuôi trong môi trường cách biệt nên khả năng thoát ra ngoài rất thấp. Nhưng các nhà hoạt động môi trường vẫn lo ngại  cá hồi biến đổi gene có thể thoát ra ngoài môi trường tự nhiên và trộn lẫn với cá hồi tự nhiên vốn đang bị suy giảm dân số. Chúng phát triển nhanh và chiếm thức ăn của cá hồi tự nhiên.

Dán nhãn hay không

Steven Vaughn, giám đốc Văn phòng đánh giá động vật mới thuộc Trung tâm thú y của FDA, thừa nhận đây là vấn đề khoa học phức tạp. Ron Stotish, Tổng giám đốc điều hành của Aqua Bounty, nói rằng công ty này dự định bán trứng cá hồi biến đổi gene cho người nuôi cá trong nước. Sản phẩm này có thể thúc đẩy sự phát triển của các trang trại cá hồi khiêm tốn ở Mỹ, cho dù lúc đầu công ty này xin cấp phép nuôi cá ở các trang trại ở Canada và Panama.

FDA cũng đang thu thập ý kiến dư luận về vấn đề ghi nhãn cho cá hồi biến đổi gene. Cơ quan này chỉ quy định ghi nhãn thực phẩm biến đổi gene khi có “sự khác biệt đáng kể” so với sản phẩm thông thường. Nhưng cả Aqua Bounty và quan chức FDA đều cho rằng các thử nghiệm cho thấy thành phần của cá hồi biến đổi gene tương tự như cá hồi thông thường.

Kim ngạch nhập khẩu cá hồi Đại Tây Dương của Mỹ mỗi năm là hơn 1 tỉ USD sau khi quá trình công nghiệp hóa khiến dân số cá hồi tự nhiên ở miền đông bắc Mỹ gần như biến mất. Những loài động vật biến đổi gene khác như lợn và bò đang trong quá trình tiến hành.

Đất Việt