Ngày 1/5, ngư dân xã Tiến Thủy (huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An) trong lúc đi biển đã phát hiện con rùa trôi dạt vào bờ. Ông Nguyễn Chí Lương, Chi cục trưởng bảo vệ nguồn lợi thủy sản Nghệ An cho biết, con rùa dài trên 1,5 m, ngang khoảng 1 m, nặng 230kg và trên mai có 8 khía.

“Sau khi xác định đây là loài Rùa quý hiếm, nằm trong sách đỏ nên chi cục đã vận động người dân thả về biển hôm 3/5”, ông Lương nói thêm.

Theo Giáo sư Lê Nguyên Ngật (giảng viên khoa Sinh, Đại học Sư phạm Hà Nội), rùa được ngư dân Nghệ An bắt được là loài rùa da, có tên khoa học Dermochelys coriacea. Lưng của rùa da được bao phủ bởi lớp da trơn, 7 đường gờ chạy dọc lưng cùng những đốm trắng. Theo ông, rùa da được liệt kê vào sách đỏ Việt Nam năm 2007, thuộc loại cực kỳ quý hiếm trên toàn thế giới, có nguy cơ tuyệt chủng ở mức báo động cao.

Rùa da thường sống chủ yếu ở ngoài khơi các đại dương trên thế giới, nhưng rất ít khi bắt gặp. Tại Việt Nam, người dân thường thấy loài rùa này ở Đồ Sơn, Khánh Hòa, Phú Quốc và Côn Đảo.

Giáo sư Ngật nói thêm, trên thế giới trong vòng 400 năm (từ năm 1558 đến năm 1958) mới chỉ bắt được tất cả 40 con. Còn ở nước ta từ năm 1957 đến 1978 bắt được 6 con, từ đó không bắt được nữa, cho đến ngày 1/5 khi ngư dân Nghệ An bắt gặp rùa da và đưa lên bờ.

"Do đó, nếu thấy loài động vật này, người dân cần báo cho các tổ chức bảo vệ thiên nhiên. Đồng thời, khi thấy các bãi đẻ của chúng cần bảo vệ cẩn thận, không khai thác trứng để chúng duy trì loài", giáo sư Ngật lưu ý.

Tổ chức Bảo vệ Thiên nhiên Quốc tế (WWF) cũng lo ngại về sự suy giảm nhanh về số lượng của rùa da, khiến chúng đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng dù đã tồn tại hơn một trăm triệu năm nay. Nghiên cứu của WWF cho thấy, mỗi năm có hàng trăm xác rùa được tìm thấy trên các bãi biển, nhiều người tìm thấy những con rùa da trong tổ, nhưng chỉ 1 đến 2 con trong số đó còn sống.

Nguyên nhân theo WWF là do con người kéo lưới và nạn săn trứng trộm trong tổ của chúng, nhất là hoạt động đánh bắt cá ngừ và cá kiếm là mối đe dọa lớn nhất đối với loài rùa da.

"Loài rùa da đẻ ít con, nên nếu số chết đi nhiều hơn số sinh ra ít ỏi đó, loài này không bao lâu sẽ biến mất. Các mô hình máy tính cho thấy dân số của rùa da ở Đại Tây Dương giảm mạnh, giống như số phận của rùa da ở Thái Bình Dương hoặc còn tệ hơn thế", WWF cảnh báo.

Ngoài con người, loài rùa này còn phải đối mặt với bệnh tật và ô nhiễm môi trường sống. Nhiều loài đã chết vì nuốt phải túi ni lông, rác rưởi. Chỉ tính riêng thời kì từ 1980 đến 1990, rùa biển tại biển Ấn Độ- Thái Bình Dương giảm tới hơn 90%. Các chuyên gia bảo tồn của WWF khuyên người dân cần có ý thức bảo vệ môi trường bãi biển để cho rùa làm tổ.

Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) đã đưa loài rùa da vào danh sách các loài bị đe dọa nghiêm trọng trên toàn cầu. Trong công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng (CITES), rùa da cũng thuộc diện bị đe dọa cao nhất.

Theo nghiên cứu của IUCN, rùa da nằm trong số 5/7 loài rùa biển trên thế giới có mặt tại Việt Nam là vích, đồi mồi, đồi mồi dứa, quản đồng và rùa da. Cả 5 loài đều được xếp vào nhóm nguy cấp trong sách đỏ và đang bị đe dọa tuyệt chủng.

Theo VnExpress