Đăng nhập - Đăng ký

"Ông ơi, ông là nhà  báo mà lại là chỗ bạn bè thân thiết. Tôi khẩn thiết mời ông vào đây xem có cách gì cứu voọc chà vá ở chỗ tôi không, chứ cứ để tình trạng này chỉ vài năm nữa là voọc hết đất sống". Hỏi qua, hỏi lại ông bạn vài ba câu vậy là tôi quyết định lên đường.

Chuyến bay đêm

Tôi lên chuyến bay muộn nhất trong đêm. 10h15 phút đêm mới vào đến Đà Nẵng. Ông bạn vẫn đang ngồi chờ để "trình bày" vấn đề. Theo lời ông bạn thì bán đảo Sơn Trà - ngôi nhà của loài linh trưởng đặc hữu voọc chà vá đang bị các dự án du lịch đánh chiếm với tốc độ chóng mặt.

Để tôi dễ hiểu, ông bạn chỉ vào cái đầu húi cua của anh bạn ngồi bên cạnh mà ví rằng: Nếu cái đầu này là bán đảo Sơn Trà thì khu bảo tồn, đất sống của loài voọc chà vá đặc hữu này chỉ còn lại mỗi cái chỏm trên đỉnh đầu. Khu vực cua trọc bên dưới đã bị biến thành các khu du lịch, nghỉ dưỡng.

Các con đường du lịch đã chia cắt bán đảo thành nhiều mảng miếng nhỏ khiến cho cuộc sống của voọc chà vá trở lên vô cùng khó khăn. Voọc chà vá là loài chỉ sống và di chuyển trên cây. Những con đường chia cắt bán đảo cũng đồng nghĩa với việc cô lập loài linh trưởng đặc hữu vô cùng quý hiếm này.

Trong nỗ lực thu hút các hoạt  động kinh tế tới Đà Nẵng, UBND TP Đà Nẵng đã thiết kế chương trình du lịch sinh thái như là  một mục tiêu chính cho Khu Bảo tồn Thiên nhiên Sơn Trà. Để thu hút khách du lịch, thành phố đã chỉ đạo Ban Quản lý Khu Bảo tồn Thiên nhiên mở cửa Khu Bảo tồn để đón khách du lịch. Hiện tại, có rất ít các quy định nào đối với hành vi của khách du lịch. Các công ty du lịch tự do dẫn khách tới tham quan mà không quan tâm đến những tác động tới các loài động vật và rừng.

Nghe lời ông bạn nói tôi cũng thấy bức xúc thay cho loài voọc chà vá. Nhưng vốn là dân làm báo nên tôi thấy mình có trách nhiệm phải thẩm định thông tin. Nhỡ đâu ông ấy vì quá yêu quý loài voọc chà vá mà nói quá lời. Vậy là tôi quyết định sẽ vào vai tay "thợ săn ảnh" để ghi lại những tấm hình voọc chà vá đang "thoải mái" trong ngôi nhà của chúng là bán đảo Sơn Trà.

Hai ngày "đi săn" bất thành

Sáng hôm sau, anh kiểm lâm Lê Phước Bảy của Hạt Quản lý bán đảo Sơn Trà dẫn chúng tôi đi săn ảnh voọc chà vá. Theo anh Bảy, hiện bán đảo Sơn Trà có khoảng hơn 200 con voọc chà vá. Mấy năm trở lại đây không phát hiện việc đánh bắt, bẫy voọc chà vá. Anh làm kiểm lâm ở đây đã lâu nên nắm khá rõ thói quen sinh hoạt cũng như phân bố vùng sinh sống của loài này.

Bằng hiểu biết của mình, anh Bảy đã dẫn chúng tôi đi hầu hết các điểm có khả năng xuất hiện những đàn voọc chà vá đi ăn. Anh bảo chỉ cần nhìn hoặc ngửi mùi trong gió là anh có thể biết ở đó có voọc chà vá hay không. Tôi căng mắt nhìn theo hướng chỉ tay của anh với niềm hứng khởi của việc được nhìn thấy và được chụp ảnh loài linh trưởng quý hiếm bậc nhất thế giới này. Thế nhưng, dù đã đi hết các điểm mà theo anh Bảy loài này đang sinh sống, tôi vẫn không được "diện kiến" chúng.

Thấy tôi cảm thấy hơi thất vọng vì không săn được ảnh, anh Bảy giải thích và tư vấn: Loài linh trưởng này rất thông minh. Chúng rất ngại tiếp xúc với con người. Muốn chụp được hình chúng thì phải dậy từ rất sớm, rình đúng lúc chúng đi ăn mới có thể chụp được ảnh. Hơn nữa, bạn mặc chiếc áo màu đỏ chúng rất dễ phát hiện ra và sẽ bỏ chạy khi nhìn thấy. Tốt nhất là ngày mai "đi săn" tiếp và bạn nên mặc một cái áo màu xanh hoặc tối màu.

Rút kinh nghiệm, ngày hôm sau tôi giấu mình trong một chiếc áo màu đen. Dưới sự hướng dẫn của anh kiểm lâm Phan Văn Mùi chúng tôi chọn điểm phục kích tại miếu Tiên Sa - một trong những nơi voọc chà vá thường hay xuất hiện để ăn uống nhất. Sau hơn 1 tiếng nín thở chờ đợi, cuối cùng anh kiểm lâm cũng chỉ cho tôi những chấm đen nhỏ xíu đang chuyền cành trên những ngọn cây.

Cấm người hay cấm voọc?

Theo anh Mùi thì đó là những chú voọc chà vá đang "ăn sáng". Tôi vội vàng giơ máy ảnh bấm lia lịa. Mặc dù tôi sử dụng một chiếc ống kính máy ảnh khá chuyên dụng nhưng vì khoảng cách khá xa cho nên chụp lên hình cũng không rõ. Sau xem hình anh kiểm lâm khẳng định đó là voọc chà vá, có cả khỉ. Thế nhưng, có ý kiến lại cho rằng tất cả số ảnh mà tôi chụp Voọc chà vá thực chất đều là khỉ. Chuyến đi săn thứ 2 tưởng mãn nguyện đã kết thúc trong nghi ngờ.

Dự án du lịch "đánh chiếm" nhà của voọc chà vá

Khu Bảo tồn Thiên nhiên Sơn Trà đang bị xâm lấn bởi các dự án du lịch theo định hướng của UBND TP Đà Nẵng. Song song với việc này là hàng loạt con đường được xây dựng hướng tới các khu nghỉ dưỡng trong khu vực.

Theo ông Vũ Ngọc Thành, đồng Giám đốc Dự án bảo tồn voọc chà vá, việc xây dựng cơ sở hạ tầng là mối đe dọa chủ yếu tới quần thể chà vá nơi đây.

Ông Nguyễn Mạnh Tiến, Phó phòng Bảo tồn Thiên nhiên, Chi cục Kiểm lâm Đà Nẵng thì khẳng định rằng, các dự án du lịch đang lấn chiếm một cách mạnh mẽ vào khu bảo tồn. Việc phát triển kinh tế là cần thiết nhưng phát triển thế nào để không ảnh hưởng đến cuộc sống của voọc chà vá vẫn chưa được giải quyết triệt để.
 
Ông Tiến đã chỉ ra nguy cơ từ việc xây dựng các con đường chia cắt trên bán đảo Sơn Trà cũng chính là việc xây đường cho bọn săn bắt vào rừng tàn phá. Chỉ trong thời gian ngắn, kiểm lâm đã thu được khoảng 4.000 chiếc bẫy thép giăng khắp nơi trong khu vực bán đảo. Đã từng phát hiện những trường hợp bẫy bắt voọc chà vá nhưng khi phát hiện có kiểm lâm thì chúng "bỏ của chạy lấy người".

Có thể ông bạn tôi  đã hơi quá lo lắng cho loài voọc chà vá. Nhưng cái sự lo lắng đó cũng không phải là vô cớ. Ngay trong chuyến "đi săn" của tôi, rất nhiều các dự án khu du lịch đã tuyên bố: "Không phận sự miễn vào". Khi các khu du lịch này đi vào hoạt động và biến thành "nhà riêng", có lẽ việc ngôi nhà của voọc chà vá bị ngày càng thu hẹp là điều đương nhiên. Nếu không quy hoạch tốt và tiếp tục đẩy mạnh phát triển du lịch như hiện nay, không chừng một ngày nào đó voọc chà vá sẽ phải ra đứng đường hoặc "vào nhà hàng" để sống như lời ông bạn tôi.

"Voọc chà vá là loại linh trưởng được nằm trong sách đỏ nên rất  được chúng tôi rất quan tâm. Nguyên tắc là như  thế nhưng chúng tôi cũng cần hỗ trợ kinh phí để làm tốt công tác bảo tồn cũng như phát triển kinh tế. Thành phố cũng đã và đang tìm thuê chuyên gia để làm tốt vấn đề vừa phát triển vừa bảo tồn được loài voọc chà vá. Hiện bán đảo có 7 dự án nhưng mới chỉ có 2 dự án đi vào hoạt động". Ông Phùng Tấn Viết (Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng)

Phiên bản để in  Quay lại

• Gấu hoang dã lên tem và bưu thiếp của Việt Nam
• Chiếu phim nhằm bảo vệ hổ ở Việt Nam
• 'Địa ngục động vật' giữa Bangkok
• Những con gấu khốn khổ ở Việt Nam trên báo Mỹ
• Người nhường đất cho hổ
• Huy động quân đội bảo vệ tê giác ở Nam Phi
• Voi rừng bị thảm sát ở châu Phi
• Tìm được 'vợ' cho tê giác quý hiếm Sumatra
• Phát hiện gấu ngựa yếm trắng quý hiếm ở Quảng Ngãi
• Hơn 20 con tê giác bị giết hại ở Zimbabwe

• Nghệ An: Thu gần 200 kg động vật hoang dã
• Thu giữ mèo rừng quý hiếm
• Diện tích san hô trên toàn cầu ngày càng giảm
• Liên Hợp Quốc kêu gọi thế giới cứu ong
• 40 chuyên gia ngoại khuyến cáo về bắt lại Rùa Hoàn Kiếm
• Quây bắt Rùa hồ Gươm không thành
• Dùng trực thăng hay ca nô quân sự’ "giải cứu" cụ Rùa?
• Cách ly chứ không đưa 'cụ' Rùa khỏi hồ Gươm
• Vết thương trên lưng cụ Rùa ngày càng nghiêm trọng
• Ngày 25/2 chốt phương án chữa trị rùa hồ Gươm

Chung tay bảo vệ rùa biển

Đường đi của những con hổ vào nồi nấu cao

Những phát hiện bất ngờ về rắn mù

Mèo đầu phẳng Đông Nam Á đang “nguy cấp”

Hổ đang chết đói tại các vườn thú ở Trung Quốc

Kẻ thù của động vật hoang dã là... internet

Sự thật bất ngờ về "năng lực phòng the" kém cỏi của hổ

Công bố bản đồ online về nguy cơ tuyệt chủng của hổ

Hổ ở Việt Nam được quan tâm như thế nào?

Chúa sơn lâm Tây Nguyên kêu cứu